วันศุกร์ที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ.2563

Spirit Of Singora สื่อสร้างสรรค์จากนิทานท้องถิ่นชายแดนใต้

 17 ก.พ. 2563 15:26 น.    เข้าชม 463

      ทานพื้นบ้าน เป็นมรดกวัฒนธรรมอย่างหนึ่ง อาศัยการเล่าด้วยปาก เรียกว่า มุขปาฐะ ให้ความรู้ ความเพลิดเพลิน คุณธรรม สร้างสรรค์จินตนาการ และสะท้อนภาพวิถีชีวิตชาวบ้านในอดีตได้อย่างน่าสนใจ ในจังหวัดชายแดนใต้มีนิทานพื้นถิ่น หรือ folklore อยู่มากมาย นิทานส่วนใหญ่สะท้อนภาพวิถีชีวิตชาวบ้านไทยมุสลิมในจังหวัดชายแดนภาคใต้ รองลงมาเป็นวิถีชีวิตของชาวไทยพุทธและชาวไทยเชื้อสายจีน ลักษณะสำคัญของนิทานคือ เล่าด้วยถ้อยคำธรรมดาเป็นภาษาร้อยแก้ว เล่ากันด้วยปากสืบทอดกันมา และไม่ปรากฏว่าผู้เล่าเป็นใคร นิทานมีรูปแบบที่หลากหลาย เช่น นิทานปรัมปรา นิทานท้องถิ่น เทพนิยาย นิทานเกี่ยวกับสัตว์ และนิทานตลกขบขัน ตัวอย่างนิทานในเล่ม เช่น แมงคาเรือง ช่างไม้กับช่างเหล็ก ชะนีน้อย แหวนไข่นก เป๊าะดาแฮ พระยาตั๊กแตน ฯลฯ
      หนูกับแมว นิทานพื้นถิ่นจังหวัดสงขลา ที่เล่าเรื่องจากบริบททางประวัติศาสตร์และภูมิศาสตร์ของเมืองสงขลาที่เป็นเมืองท่าริมทะเล และมีการนำนิทานเรื่องนี้มาประยุกต์เข้ากับสื่อสร้างสรรค์เพื่อการเรียนรู้คุณค่าของท้องถิ่น  นิทานเล่าถึงหมาและแมวที่ติดไปกับเรือสำเภา และคิดอยากจะกลับบ้าน จึงบังคับให้หนูไปขโมยเอาแก้ววิเศษของพ่อค้าที่จะทำให้พวกมันไม่จมน้ำและข้ามน้ำกลับบ้านได้ แต่ด้วยความโลภ ระหว่างที่ว่ายน้ำไปด้วยกันนั้นเองก็ต่อสู้กันเพื่อจะครอบครองแก้ววิเศษเป็นของตนเอง สุดท้ายดวงแก้วจมน้ำไปแตกสลายกลายเป็นหาดทรายแก้ว หนูกับแมวจมน้ำตายกลายเป็นเกาะหนู เกาะแมวที่อ่าว หน้าเมืองสงขลา ส่วนหมาตะเกียกตะกายว่ายน้ำถึงฝั่ง เหน็ดเหนื่อยจนขาดใจ กลายเป็นหินบริเวณเขาตังกวนริมอ่าวสงขลา
สื่อดิจิตัลสู่การถ่ายทอดอัตลักษณ์ท้องถิ่น
      "Spirit Of Singora"
ผลงานแรงบันดาลใจจากนิทานท้องถิ่นเรื่อง “หนูกับแมว” ที่ได้รับรางวัลชนะเลิศ การประกวดออกแบบสื่อเพื่อการพัฒนาเมือง ประเภทเกมออนไลน์ สะท้อนปัญหาสิ่งแวดล้อม จัดขึ้นโดยสถาบันอาศรมศิลป์ ร่วมกับสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และภาคีเครือข่าย จากไอเดียของเยาวชนในพื้นที่ น.ส.กุลสตรี แซ่หลี นักศึกษาชั้นปีที่ 3 หลักสูตรการออกแบบ (สาขาสื่อดิจิทัล) คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา ออกแบบภายใต้คอนเซ็ปต์เกมที่สามารถเล่นได้ทั้งแบบ online และ offline โดยนำแรงบันดาลใจจากเรื่องเล่านิทานพื้นเมืองของจังหวัดสงขลา "หนูกับแมว" มาออกแบบใหม่ในรูปแบบเกมส์แนวแอคชั่นผจญภัย (Action adventure)

      เกม Spirit Of Singora ผู้เล่นจะได้ผจญภัยไปกับทั้งสองตัวละครผ่านด่านตามเรื่องเล่าพื้นเมือง ที่ร้อยเรียงเข้ากับ สถานที่ วิถีชีวิต ชุมชนของชาวสงขลา สะท้อนปัญหาสิ่งแวดล้อม ที่ถ่ายทอดผ่าน Monster เหล่าร้ายขยะต่าง ๆ โดยที่ผู้เล่นสามารถพัฒนาความสามารถตัวละครหลักคือ "หนู" เพื่ออัพเลเวลให้ต่อกรกับ Monster ต่าง ๆ ได้ ไม่ว่าจะเป็น Monster คราบน้ำมัน หรือ Monster ปลา จักรกลถุงพลาสติก เป็นต้น โดยมีตัวละครแมวคอย ช่วยเหลือผู้เล่น ระบบเกมมีทั้งแบบผจญภัยฝ่าด่าน และแบบ Party เล่นร่วมกันกับผู้อื่นได้

จากตำนานสู่สื่อสร้างสรรค์สิ่งแวดล้อมจังหวัดชายแดนใต้
      “บริเวณน่านน้ำทะเลสาบสงขลาอันสงบ โดยมีลูกแก้ววิเศษคอยค้ำจุนสภาพแวดล้อมต่าง ๆ เอาไว้ให้มีความสมดุล อยู่มาวันหนึ่ง ลูกแก้ววิเศษได้หายไปจากเกาะ พลังธรรมชาติจึงปลุกจิตวิญญาในรูปหนูกับแมวออกมาเพื่อตามหาลูกแก้ววิเศษ”
      เรื่องเล่าในเกม "Spirit Of Singora" สะท้อนถึงบริบททางสิ่งแวดล้อมในพื้นที่จังหวัดชายแดนใต้ที่สภาพแวดล้อมทางทะเลเสื่อมโทรมทั้งจากการทำประมงเชิงพาณิชย์ และส่วนหนึ่งจากอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว แต่ก็มีหลายภาคส่วนที่พยายามจะแก้ปัญหา ฟื้นฟูธรรมชาติให้กลับมาดังเดิมด้วยวิถีทางที่หลากหลายแตกต่างกันไป สิ่งสำคัญคือการทำความเข้าใจกับเยาวชนคนรุ่นใหม่ลงไปถึงจิตสำนึกให้มีความตระหนักในความสำคัญของระบบนิเวศในท้องถิ่นของตน
      สื่อเกมออนไลน์ เป็นสื่อที่เข้าถึงเด็ก และเยาวชนในยุคสมัยนี้ได้อย่างง่ายดาย การใช้สื่อเกมออนไลน์เพื่อเชื่อมโยง ยกระดับในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และถ่ายทอดอัตลักษณ์ตำนานเรื่องเล่าที่บ่งบอกถึงบริบทของท้องถิ่นต่าง ๆ ของจังหวัดชายแดนใต้ รวมไปถึงการทำความเข้าใจถึงคุณค่าของความแตกต่างหลากหลายของพหุวัฒนธรรม ให้คนรุ่นใหม่ได้เรียนรู้อย่างสนุกสนาน ไปพร้อมกับการปลูกฝังจิตสำนึก จึงเป็นรูปแบบหนึ่งของสื่อสร้างสรรค์เพื่อการพัฒนาท้องถิ่น ซึ่งสามารถสนันสนุนให้มีการนำไปประยุกต์ใช้ได้กับทุกท้องถิ่นในจังหวัดชายแดนใต้ เป็นกระบวนการเรียนรู้ด้วยระบบคุณค่าทางวัฒนธรรม เมื่อเยาวชนได้รู้จัก และเห็นคุณค่าและความหลากหลายของอัตลักษณ์ในแต่ละท้องถิ่น นำไปสู่ความเข้าใจอันดีในพื้นที่จังหวัดชายแดนใต้ บรรเทาปัญหาในปัจจุบัน และให้ความรักความเข้าใจหยั่งรากสู่แผ่นดินแห่งนี้ในรุ่นลูกรุ่นหลานของเราสืบไป

ความคิดเห็น